24.05.2019

Een vermogensbelasting invoeren is een capitulatie

Laat de vermogensbelasting, dat gereanimeerd monster van Frankenstein, voor wat het is en laat ons vaart maken met een transparant, fair en eenvoudig belastingsysteem.

Aan ideeën voor nieuwe overheidsuitgaven ontbrak het in de kiescampagne niet. Elke dag werd een nieuw blik plannen, initiatieven of maatregelen geopend. Over hoe al dat allemaal moet worden gefinancierd was veel minder duidelijkheid. Over belastingverhogingen of nieuwe belastingen ging het dan ook veel minder.

Of toch niet helemaal. Een aantal partijen heeft een vermogensbelasting opgenomen in het partijprogramma. Hun redenering? Een vermogensbelasting is een lucratieve en faire belasting om de klimaatplannen en stijgende uitgaven voor pensioenen en sociale zekerheid te financieren.

Vincent Lambrecht CapitalatWork

Als een monster van Frankenstein werd dus tijdens deze campagne opnieuw het idee van een vermogensbelasting gereanimeerd. Zoals het verhaal van Mary Shelley echter leert, is het een onzalig idee om te proberen doden tot leven te wekken. Er zijn namelijk drie redenen waarom een nieuwe vermogensbelasting een slecht idee zou zijn. In de eerste plaats omwille van het principe. Ten tweede is de concrete uitwerking onhaalbaar en ten slotte is er een veel beter en veel billijker alternatief.

Principe

Het eerste probleem is het principe. Het idee dat er in België nog geen vermogensbelasting bestaat en er dus dringend een moet worden ingevoerd, klopt gewoon niet. Er bestaan hier al tal van belastingen op vermogen. Denk aan de taks op beursverrichtingen, registratierechten, schenkbelastingen, erfbelasting, roerende en ook onroerende voorheffing.

Zoals de opsomming doet vermoeden, betalen de Belgen in internationaal perspectief al behoorlijk veel belastingen op vermogen. Volgens cijfers van de OESO brengt vermogen in België maar liefst 3,5% van het bbp op, ofwel meer dan 14 miljard euro op jaarbasis. Daarmee staan we binnen de OESO in de top 5 van landen waar vermogens het meeste bijdragen. Moeten we echt proberen om ook in die Taxatie-ranglijst nog hogerop te klimmen?

Bovendien wordt ook de kleine spaarder én de middenklasse vandaag al getroffen door de bestaande vermogensbelastingen. Denk maar aan onroerende voorheffing, roerende voorheffing of effectentaks. Zelfs wie nog maar pas begint met het opbouwen van een vermogen wordt al gepenaliseerd, belast en ontmoedigd om daarmee verder te doen.

Uitwerking

Het tweede probleem is de concrete uitwerking van een vermogensbelasting. In de voorstellen van Groen zou bijvoorbeeld een vermogenskadaster moeten worden gecreëerd om al het bestaand vermogen in kaart te brengen. Dat wordt in het beste geval een huzarenstuk, in het slechtste geval een administratieve nachtmerrie en in het meest waarschijnlijke geval een slechte uitgave van George Orwells 1984. Big Brother zou alles moeten te weten komen over alle burgers. Wijn, kunst, zeldzame boeken, racefietsen, oldtimers… Wie gaat dat allemaal in kaart brengen – laat staan jaarlijks waarderen?

CapitalatWork

Los hiervan is er de nog belangrijker vraag van de proportionaliteit. Voor een geschatte opbrengst van zowat 1% van de totale overheidsontvangsten zouden alle burgers hun privacy 100% moeten opgeven en zou een leger ambtenaren moeten worden ingezet. In plaats van nieuwe ambtenaren aan te werven, zouden we beter inzetten op gerichte fiscale controles. De Belgische staat loopt volgens bepaalde studies jaarlijks 10 tot 20 miljard euro mis door fiscale fraude. Pak dat probleem eerst aan, alvorens een nieuwe belasting uit te vinden.

Capitulatie

Ten slotte is een vermogensbelasting een capitulatie voor de Belgische complexiteit. In België hebben we vaak de neiging om voortdurend nieuwe lagen belastingen, fiscaliteit, regels en uitzonderingen toe te voegen. Zou het niet veel beter zijn om een stap terug te zetten en de fiscaliteit te herdenken – eerder dan telkens nieuwe lagen complexiteit toe te voegen?

CapitalatWork

Wie toch een vermogensbelasting wil invoeren, zorgt best tegelijk voor een vereenvoudiging van alle bestaande systemen. Een belasting moet eenvoudig, fair en gemakkelijk te innen zijn. Dat staat haaks op de hele koterij aan belastingen op vermogen die we vandaag hebben.

Draagvlak

Bij een belasting moeten er dan ook twee zaken ‘breed’ zijn: het draagvlak bij de bevolking en de belastbare basis. Een breed draagvlak krijg je door een eenvoudig belastingsysteem en een ‘redelijk’ belastingtarief. Een brede belastbare basis is nodig om ervoor te zorgen dat de belasting voldoende opbrengt, zonder dat de kost van de inning alles opsoupeert.

CapitalatWork

Laat ons daarom gaan voor een gelijk tarief voor alle beleggingsvormen. Neem bijvoorbeeld 20% op zowel interesten als dividenden. Ook inkomsten uit onroerend goed zouden op die manier correcter belast kunnen worden.

Ten slotte moeten we komaf maken met alle uitzonderingen op de btw. Het zou bizar zijn om aan de voordeur extra geld op te halen bij vermogens terwijl we het aan de achterdeur buitengooien aan volkomen arbitraire uitzonderingen op de btw. Uit cijfers van de Europese Commissie blijkt dat alleen al het afschaffen van die uitzonderingen meerdere miljarden euro’s zou kunnen opbrengen.

Vincent Lambrecht, directeur vermogensplanning CapitalatWork

Artikel gepubliceerd in De Tijd.